აშშ პრეზიდენტ ობამას კომენტარები ახალი ეკონომიკური სკოლის გამოსაშვებ ეტაპზე
aSS prezident obamas komentarebi axali ekonomikuri skolis
gamosaSveb etapze
“gostinni dvor”, ruseTi.
12:13 sT adgilobrivi droiT
prezidenti: didi madloba. keTili... gilocavT, oqsana. asve vulocav
mTels klass, 2009 wlis gamoSvebas. aramgonia romelime Tqvenganma CemsaviT
sakuTari momavali meuRle aq ipovos, Tumca darwmunebuli var TiToeuli Tqvengani
araCveuleriv karieras gaikeTebs. aqve minda ramodenime adamiani gamovyo. dRes
aq arian bat mixeil gorbaCovi da me msurda rom igi aplodismentebiT
dagvejildovebina. aseve msurs madloa gadavuxado bat sergei gurievs, axali
ekonomikuri skolis direqtors, maqs boikos, kaTedris gamges, gamomSvebTa asociaciis
prezidents da axali ekonomikuri skolis kaTedris wevrs arkadi
dvoroviCs, romelic prezident medvedevs friad mniSvnelovan samsaxurs uwevs.
guSin is Cven Sexvedras eswreboda.
dila mSvidobis, CeTvis didi pativia SemogierTdeT axal ekonomikur
skolaSi. me da miSels Zalian gvixaria moskovSi yofna. da rogorc adamians,
romelic havais kunZulebze daibada, Zalian mixaria rom aq swored ivlisSi var da
ara ianvarSi. (sicili da aplodismentebi). vici rom es axalgazrda skolaa, magram
dRes me vsaubrob didi pativiT ruseTis usazRvro memkvidreobaze. rusi mwerlebi
gvexmarebodnen Segvecno adamianis rTuli buneba da maradiuli WeSmaritebani.
rusma mxatvrebma, kompozitorebma da mocekvaveebma silamazis axal formebs
gvaziares. rusma mecnierebma rigi daavadebebisa gankurnes, progresis axal
kideebs eZiebodnen da kosmosSi gasvlis saqmeSi daxmareba gagviwies. es is
wvlilia, romelic mxolod ruseTis sazRvrebiT ar Semoifargleba, miuxedavad imisa
rom es sazRvrebi ganuzomlad didia. da marTlac, ruseTis am memkvidreobam
msoflios yvela kuTxe kunWulSi SeaRwia da im kacobriobis amsaxveli gaxda,
romelsac axla Cven viziarebT. es Cems qveyanasac exeba, romelic wlebis manZilze
rusi emigrantebis mier iyo kurTxeuli. Cven gagvamdidra rusulma kulturam xolo
TanamSromlobam ruseTTan kidev ufro gagvamtkica. da rogorc vaSingtonis
prezidenti, me dRes am wvliliT vsargeblob - gansakuTrebiT aleqsandre
oveCkinisgan. Cven sixaruliT vRebulobT mas vaSingtonSi. (aplodismentebi).
swored aq, axal ekonomikur skolaSi, Tqven didi kulturuli memkvidreoba gergoT da
Tqveni yuradReba, fokusirebuli ekonomikaze, momavali kacobriobisaTvis aranalebi
fundamentaluri mniSvnelobis matarebelia. rogorc puSkinma Tqva, “STagoneba
geometriaSic iseTive saWiroa, rogorc poeziaSi”. dRes me swored maT minda
vesaubro, vinc damamTavrebeli etapisTvis emzadeba. Tqven unda gaxded liderebi
akademiur mecnierebebSi da industriis sferoSi, finansebSi da mTavrobaSi. magram
sanam waxvalT win, saWiroa dafiqrdeT imaze, Tu ra xdeba - ras aqvs adgili
Twveni axalgazrda cxovrebis gzaze. prezident medvedevisa da Cemgan
gansxvavebiT, Tqven ar iyaviT im bneli wlebis mowmeni, rasac civi omi erqva,
roca atmosferoSi wyalbadis bombebis cdebi mimdinareobda, bavSvebi nangrevebSi
binas idebdnen da Cven yvelani birTvuli katastrofis winaSe videqiT. magram
Tqven gayofili msoflios bolo Taoba xarT. im dors amerikuli da sabWoTa jari jer
kidev avsebda evropas, iwvrTnebodnen da brZolisaTvis emzadebodnen. adgili qonda
ideologiur sangrebs, rac jer kidev friad aqtualuri rCeboda. konkurencias
dawyebuli astrofizikidan aTlektikis CaTvliT sumarul damokidebulebas aniWebdnen.
Tu gaimarjvebda erTi, meores aucileblad unda waego. da Semdeg, ramodenime
weliwadSi, msofliom aseTi saxiT arseboba Sewyvita. axla ar SegeSaloT: es erTi
romelime eris damsaxureba ar gaxlavT. civi omi sakuTar daskvniT moments
miuaxlovda mravali eris mravalwliani Sromis Sedegad, aseve imitom rom rusma da
dasavleT evropis xalxebma mSvidobian msoflioSi Tanacxovrebis gza airCies. am
omis dasasruls uCveulo imedebi gaCnda, kerZod mSvidobisa da keTildReobisaTvis,
erTa Soris axali wamowyebebisaTvis, da kerZo individTa sasargeblod axali
SesaZleblobebisaTvis. rogorc yvela didi cvlilebis momtani periodisaTvisaa
damaxasiaTebeli, es ambiciuri gegmebisa da didi SesaZeblobebis xana gaxldaT.
magram, raTqmaunda, yvelaferi yovelTvis is ear midis, rogorc igegmeba. 1993,
odnav mogvianebiT roca gaixsna es skola, axali ekonomikuri skolis erT erTma
studentma am cvlilebaa sirTule ase Seafasa, roca reportiors upasuxa: “realuri
msoflio imdenad racionaluri ar aris, rogorc es qaRadze Cans.” msoflioSi simarTle
or mRvrie aTwleulSi ikveTeboda. uecrad dagrovda auracxeli simdidre, Tumca aman
ar mospo ukiduresi siRaribis kerebi. siRaribe arsebobs aq, SeerTebul StatebSi
da mTel msoflioSi. marTalia meti adamiani midis saarCevno yuTebTan, magram jer
kidev mravali mTavrobebi ver axerxeben sakuTari xalxebis uflebebis
uzrunvelyofas. Semcirda Widili ideologiur niadagze, magram amas Caenacvla
eTnikuri, tomuri Tu religiuri konfliktebi. adamians, romelsac kompiuteri
xelewifeba, igive informaciisaTvis miuwvdeba xeli, rac ruseTis saxelmwifo
iblioTekaSia Tavmoyrili, magram igive informacia SeiZleba didi zianisaTvis iyos
gamoyenebuli. ruseTSi Zveli politikuri da ekonomikuri cenzuris gauCinarebam
axali rogorc saSiSroebebi, aseve sirTuleebi warmoSva. bevrma niadagi pova,
bevrma ki ara. magram rusma xalxma Tavi ZlierebiTa da msxverplSewirviT
gamoiCina da Tqven gaqvT rTulad misaRwevi winsvla ekonomikaSi mzardi
ekonomikisa da ndobis xarjze. da marTalia mtkivneuli gamocdilebis miuxedavad
dRes bevri rogorc ruseTSi, aseve aRmosavleT evropaSi ukeTesad cxovrobs dRes,
vidre 20 wlis win. da swored am progress Cven aq, axal ekonomikur skolaSi
vxedavT, romelic dasavluri mxardaWeriT dafuZnda dad Res TvalsaCinod rusuli
xasiaTis matarebelia; adgili sadac kvleva Zieba da ganaTlebis saqme mimdinareobs,
sadac idea ar mowmdeba im niSniT amerikulia igi, rusuli Tu rusuli, magram imiTi
Tu ramdenad amarTlebs. da yovelives garda, Cven winsvlas swored TqvenSi vxedavT
- axalgazrda xalxi, romelic axalgazrda saukunes sakuTari Sexedulebebisamebs
ayalibebs. Tqveni cxovreba am gardamaval epoqas daemTxva. magram dafiqrdiT im
fundamentalur sakiTxebze, romlebic am skolis Camoyalibebis dros daisva. ra
momavali uyurebs ruseTs? rogor momavals gaiziareben ruseTi da amerikis
SeerTebuli Statebi erTad? rogori msoflio wesrigi Caanacvlebs civ oms? am
kiTxvebze naTeli pasuxi dremde ar arsebobs. da amitomac maT dRes swored Tqven
unda upasuxoT Tqveni TaobiT ruseTSi, amerikaSi da danarCen msoflioSi. Tqven
unda gadawyvitoT. d aim dros roca Tavad me Tqvens magivrad maT ver vupasuxeb,
me SemiZlia naTlad visaubro im momavalze, romelsac amerika eZieba. pirvel rigSi
minda naTlad ganvmarto: amerikas surs Zlieri, mSvidi da ayvavebuli ruseTi. es
rwmena ganmtkicebulia Cvens pativiscemaSi ruseTis mimarT, da im erTobliv
istoriaSi Cvens erebs Soris, romelic konkuenciis gareT mimdinareobs. Cveni
warsuli metoqeobis miuxedavad, Cveni xalxebi gasuli saukunis udides brZolaSi
didi mokavSireebi gaxldnen. bolos me es avRniSne roca normandiaSi viyavi -
radgan roca im dros roca xalxi bostonidan da birmingemidan yvelafers riskavda
rac gaaCnda im sanapirosa da qedebis dasakaveblad, sabWoTa jariskacebi iseTi
adgilebidan, rogoricaa kazani da kievi warmoudgenels itandnen rom
ganeeitralebinad - ukuegdoT mtris Tavdasxmebi da talRa dasavleTiken moeqciaT.
rogorc prezidentma jon kenedim aRniSna, “arc erT ers kacobriobis istoriaSi omSi
ise ar uzaralia, rogorc es sabWoTa kavSirs xvda wilad meore msoflio omSi.”
amgvarad, radganac Cven pativs mivagebT am warsuls, Cven aseve vaRiarebT
momaval sargebels romelic Zlieri da qmediTi ruseTis saxiT iqneba warmodgenili.
dafiqrdiT im garemoebebze, romelic Tqvens cxovrebas gansazRvravs: usafrTxoeba
daculoba birTvuli iaraRisgan da eqstremizmisgan, xelmisawvdomoba msoflio
bazrebze da (axali) SesaZleblobebi, janmrTeloba da garemo, saerTaSoriso sistema
romelic suverenulobasa da adamianis uflebebis xelSeuxeblobas uzrunvelyofs im
dors roca stabiluribas da keTildReobas emsaxureba. es amocana globalur
TanamSromlobas moiTxovs, da es TanamSromloba iqneba ufro myari, Tu ruseTi,
rogorc ze saxelmwifo, Tavis Rirseul adgils daikavebs. TumcaRa zogjer iqmneba
StabeWdileba, rom saqmis keTebis Zveli gza iCens Tavs (wina planze gadis),
Zveli msoflmxedveloba, idea xelisuflebis Sesaxeb, romelic ufro warsulSi iRebs
saTaves, vidre momavals Seefereba. arsebobs aseTi Sexeduleba, TiTqos amerikis
SeerTebuli Statebi da ruseTi antagonistebad unda darCnen, da rom Zlieri
ruseTi an amerikis SeerTebuli Statebi urTierTwinaaRmdegobaSi unda imkvidrebdnen
Tavs. da arsebobs kidev mecxramete saukunisaTvis damaxasiaTebeli msoflmxedveloba,
rom Cveni qveynebi gavlenis sferoebiT unda konkurirebdnen, rom ze
saxelmwifoebma unda Seqmnan blokebi rom erTmaneTi daabalanson. bunebrivia, es
Sexedulebebi arasworia. 2009 wels siZliere Tavs ar iCens danarCeni qveynebis
dominireba daSinebiT. is dro, roca imperiebi suverenul saxelmwifoebs Wadrakis
dafis figurebad ganixilavdnen, dasrulda. rogorc me qairoSi avRniSne, Cveni
urTierTdamokidebulebis gaTvaliswinebiT, nebismieri msoflio wesrigi, romelic
cdilobs erTi eris an xalxis erTi jgufis dominirebis ganmtkicebas meore erze u
xalxze, Seuqcevadad ganwirulia. xelisuflebisaTvis brZola ukve sumaruli TamaSi
ar aris - winsvla /progresi yvelasaTvis xelmisawvdomi unda gaxdes. amitomac me
movuwode dagveWira “Camoyris” Rilakze amerikis SeerTebul Statebsa da ruseTs
Sorisi urTierTobebisaTvis. es ki kremlsa da TeTr saxls Soris axali
urTierTobebis dawyebaze mets unda niSnavdes - Tumca es metad mniSvnelovania da
me SesaniSnavad vimsjele Tqvens prezidentTan da premier ministrTan. es unda
gaxdes grZelvadiani mcdelobis sawindari maszed, rom amerikelma da rusma xalxma
erToblivi interesebis identificireba moaxdinon da gaagrZelon dialogi da
TanamSromloba progresis gasakvalad.
es ar iqneba martivi. Znelia aRadgino myari partnioroba yofil
metoqeebs Soris, Znelia davZlioT is Cvevebi, romlebic (am wlebis ganmavlobaSi)
Cvens mTavrobebSi da biurokratiul aparatebSi gamomuSavda. magram me
darwmunebuli var, rom fundamentalur sakiTebSi, riTac es saukune ganisazRvreba,
amerikelebi da rusebi TanamSromlobisaTvis ucilobel erTobliv interesebs
iziareben. me ver ganvsazRvrav ruseTis erovnul interesebs, magram me SemiZlia
amerikis nacionaluri interesebis Sesaxeb gauwyoT da aq mjera rom Tqven saerTo
safuZvels dainaxavT. pirvel rigSi amerika dainteresebulia ukuqcevisken momarTos
birTvuli SeiaraRebis procesi da aRkveTos misi gamoyeneba. saukuneebis manZilze
rusebi da amerikelebi flobdnen Zalas romelsac mTeli erebis ganadgureba
Seswevda, aseve gvesmoda rom am Zalis gamoyeneba Cvens ganadgurebasac
moaswavebda. 2009 wels Cven sxva memkvidreoba gvxvda wilad. dad Res Cven ar
gviwevs am kiTxvis dasma pativi unda scen Tu ara rusma Tu amerikelma liderebma
am materorebel balanss - Cven viazrebT im SemaZrwunebel Sedegs, romelic
SeiZleba Cvens qveynebs Soris nebismier konflikts moyves. magram Cven unda
davsvaT Semdegi kiTxva: Cven unda vkiTxoT im eqstremistebs romlebmac udanaSaulo
adamianebi niu iorkSi da moskovSi daxoces - gamoiCenen Tu ara isini igive
TavSekavebas? unda davsvaT kiTxva daicavs Tu ara 10, 20 an 50 qveyana sakuTar
birTvul arsenals da Tavs Seikavebs maTi gamoyenebisagan? es aris 21 birTvuli
saukunis mTavari gamoZaxili. iluzia imaze fiqri rom birTvuli iaraRis qona
prestiJia an fiqri imaze rom Cven sakuTari Tavis dacvas ama Tu im erisaTvis
birTvuli iaraRis qonisaTvis uflebis miniWebiT gagviadvildeba. sul raRac mcire
xnis Semdeg rac civi omi damTavrda, ukve vixileT birTvuli testebi pakistanSi,
indoeTSi da CrdiloeT koreaSi. raime fundamentaluri cvlilebis gareSe SegviZlia
davijeroT rom birTvuli iaraRi kidev ar gavrceldeba? swores amitom amerikas
gadawyvetili aqvs wertili dausvas birTvuli iaraRis gavrcelebis saqmes da
miiswrafvodes birTvuli iaraRisagan gaTavisuflebuli msofliosaTvis. es eTanxmeba
Cvens SeTanxmebas birTvuli iaraRis ganuvrceleblobis paktis/SeTanxmebis
Tanaxmad, es swored Cveni, ori lideri birTvuli saxelmwifoebis saerTo
pasuxismgeblobaa. da imdenad ramdenadac me vici rom es mizani swrafad ar
miiRweva, misdami swrafva qmnis moralur da samarTlebriv winapirobas raTa
Tavidan aviciloT am iaraRis gavrceleba da SesaZlo gamoyeneba. Cven am safuZvlis
mosamzadeblad mniSvnelovan nabijebs vdgamT. guSin me da president medvedievma
mivaRwieT winsvlas metad mniSvnelovan sakiTxSi iseTi SeTanxmebis saxiT, romelic
mniSvnelovanwilad Seamcirbs Cvens birTvul qobinebsa da matarebel sistemebs.
Cven vaaxlebT Cvens valdebulebas sufTa, usafrTxo da mSvidobiani birTvuli
energies mimarT, racy vela eris uflebad warmoadgens NPT (birTvuli iaraRis
ganuvrceleblobis xelSekrulebis)mimarT nakisri valdebulebebis farglebSi. da Cven
aseve SevTanxmdiT metad viTanamSromlod birTvuli usafrTxoebis sakiTxSi rac
gulisxmobs da friad mniSvnelovania oTxi wlis ganmavlobaSi usafrTxod davicvad
yvela birTvulad saSiSi nivTiereba.
im dros roca Cven vasrulebT Cven wil pasuxismgeblobas, danarCen
erebs igivesken unda movuwodoT. ruseTi iqneba es Tu amerika, arc erTi Cvengani
ar ver isargeblebs birTvuli iaraRis gavrcelebiT aRmosavleT aziaSi Tu axlo
aRmosavleTSi. amitomac Cven erToblivad unda davupirispirdeT CrdiloeT koreis
mcdelobas gaxdes birTvuli iaraRis mqone saxelmwifo, da amasTanave mixaria rom
me da presidenti medvedevi SevTanmxdiT balistikuri raketebis gavrcelebis
saqmeSi safrTxeebis erTobliv SefasebaSi, balistikuri raketebis gamoZaxils 21
saukuneSi, rac Crdilo koreasa da iaranisagan momdinareobs. es yoveli eris
pasuxismgeblobas warmoadgens. da Tu Cven erTad ar davdgebiT, maSin birTvuli
iaraRis ganuvrceleblobis xelSekruleba da (gaeros) uSiSroebis sabWo ndobas
dakargavs da saerTaSoriso samarTali junglebis kanoniT Seicvleba. es ki xels
aravis miscems. da rogorc me ganvacxade praRaSi, wesebi yvelaze unda
gavrceldes, xolo maTi damrRvevi unda daisajos, da sityvebsac ramenairi
mniSvneloba unda gaaCndeT. am wesebis warmatebiT Sesruleba uTanxmoebis mizezebs
gamoricxavs. me vici rom ruseTi winaaRmdegia evropaSi dagegmil anti birTvuli
sistemebis konfiguraciis mimarT. Cemi administracia gadaxedavs am sakiTxs
amerikis SeerTebuli Statebis, evropis da danarCeni msoflios usafrTxoebis
gaZliereis mizniT. me naTlad ganvmartav rom es sistema emizneba iranidan
momaval konkretul/ potenciuri safrTxis gasaneitraleblad. igi aranairad ar exeba
ruseTs. sinamdvileSi, me msurs meti viTanamSroloT ruseTTan saraketo Tavdacvis
arqitekturaze, romelic Cven yvelas dagvicavs. magram Tu iranidan momavali
birTvuli, balistikuri safrTxe moispoba, aseve ar iarsebes evropaSi antibalistikuri
sistemebis danergvis mamoZravebeli mizezic, es ki yvelas saerTo interesebSi
interesebSi Sedis.
axla, garda msoflioSi yvelaze saSiSi iaraRis dacvis saqmesi,
arsebobs meore, amerikisaTvis sasicocxlo interesi - moZalade estremistebis
isolacia ganadgureba. lwebis manZilze al qaeda da maTi Tanamzraxvelebi
diskreditacias uwevdnen msoflioSi mSvidobisa da samarTlianobis udides religias,
umowyalod xocavdnen ra religious/ rwmenisa da erovnebis ganurCevlad bavSvebs,
kacebs Tu qalebs. da marTlac, yvelaze metad isini swored rom musulmanebs
xocavdnen. swore des eqstremistebi xocavdnen adamianebs ammanSi da baliSi,
qabulsa Tu islamabadSi. maT xelebzevea amerikeli da rusi xalxis sisxli. isini
gegmaven kidev meti Cveni Tanamoqalaeebis daxocvas (da am miszniT) sargebloben
usafrTxo savaneebiT, sadac maT SesaZlebloba ecemaT wvrTnebisa da
moqmedebebisaTvis - gansakuTrebiT avRaneTisa da Pakistanis sazRvarze. amitomac
amerikas gaaCnia naTeli mizani: SeaCeros, moaryios da daamarcxos al qaeda da
misi TanamokavSireebi avRaneTsa da pakistanSi. Cven aranair safuZvel ar
veZiebiT am erebis Semdgomi gakontrolebisaTvis, nacvlad amisa Cven vcdilobT
viTanamSromloT saerTaSoriso partniorebTan ruseTis CaTvliT davexmaroT avRaneTsa
da pakistans TavianTi usafrTxoebis da keTildReobis saqmeSi. da amitomac friad
moxaruli var rom ruseTma neba dagvrTo tavisi teritoriis gavliT vuzrunvelyoT
regionSi koaliciis Zalebi. arc ruseTs da arc amerikac ar Wirdeba TalibebiT
marTuli pakistani Tu avRaneTi. droa gansxavebuli momavlisaTvis erToblivad
vimuSavoT, momavlisaTvis, sadac Sven davtovebT warsulis “did TamaSs” da awmyo
konfliktebs, momavlisaTvis, romelSiac TiToeuli Cvengani usafrTxo
aRmosavleTisaTvis sakuTar wvlils gaiRebs.
dRes, avRaneTis garda, amerika valdebulebas iRebs xeli Seuwyos
nebismier SesaZleblobas, romelic mas eqstremizmis ganeitralebaSi moexmareba.
(am gzaze) Cven vexmarebiT erayel xalxs Seqmnan ukeTesi momavali da TavianTi
qveyana isev erayelebs gadavceT. Cven vemsaxurebiT ori saxelmwifos - israelisa
da palestinis miznebs, icxovron usafrTxo da mSvidbian TanamezoblobaSi. Cven
vTanamSromlobT msoflio musulmanur sazogadoebebTan ganaTlebis, janmrTelobisa da
ekonomikuri winsvlis uzrunvelsayofad. da sword TiToeul amgvar wamowyebaSi Cven
imedi gvaqvs rom rusi xalxi Cvens miznebs gaiziarebs da momavali warmatebiT
isargeblebs - swored amitom gvWirdeba erToblivi TanamSromloba. axla,
usafrTxoebis sakiTxebis garda, me minda ganvixilo mesame sakiTxi, romelic
gulisxmobs amerikis dainteresebas msoflio /globaluri keTildreobis saqmeSi. da
imdenad ramdenadac am oTaxSi imdeni ekonomisti da saqmiani qalbatonebi Tu
batonebi gveswrebian, vici rom es TqenTvis didi interesis sagani gaxdeba.
Cven SevxvdiT am Taobis yvelaze seriozul ekonomikuri recesiis Sua
periodSi. darwmunebuli var rom Tavisufali bazari warmoadgens udides Zalas
msoflio dovlaTis, romelsac kacobrioba icnobs, dagroveba ganawilebis saqmeSi.
magram iq sadac bazari TviTneburad ganviTarebis saSualebas poulobs - maRali
riskianoba, marTvis deficiti, korufcia - iq yvelaferi saSiSroebis qveS dgeba,
ar aqvs mniSvneloba misisipize vcxovrobT Tu volgaze.
dRes amerikaSi Cven uprecendento nabijebs vdgavT rom Cveni
ekonomika amovqaCoT da Ceni regulirebis sistemebis reformireba movaxdinoT.
magram imdenad ramdenadac verc erTi qveyana msoflio ekonomikuri krizisis
Sedegebs ver ganerideba, verc erTi mxolod qveyana ver gaxdeba msoflio
ekonomikuri zrdis elmavali. Tqven xedavT rom Tqveni cxovrebis manZilze Seicvala
raRac fundamentaluri, da im dros, roca am krizisis pirobebSi adgili aqvs mTel
rig sarisko situaciebs, rac cvlilebebs moyveba, SeiZleba iTqvas rom igive
sarisko situaciebi axali SesaZleblobebiT neitraldeba. dafiqrdiT imaze, Tu ra
SesaZleblobebi arsebobs dRes, rac warmoudgeneli Canda oriode aTwleulis win.
axalgazrda qals romelsac aqvs interneti indoeTis bungaloSi SeuZlia msoflios
nebismier kuTxeSi nebismiers easparezos. biznemens, romelsac axlad wamowyebuli
kompania aqvs pekinSi, SeuZlia Tavis saqmes globaluri xasiaTi SesZinos. axali
ekonomikuri skolis profesors oskovSi SeuZlia iTanamSromlos kolegebTan harvardSi
da stenfordSi. es kargia TiToeuli CvenganisaTvis, radgan Tu indoeTSi Tu
keTildReoba indoeTSi daisadgurebs, es Cveni saqonlisaTvis axal bazaars
warmoqmnis; roca CineTSi axali ideebi warmoiqmneba, es Cvens bizness axali
inovaciebisaken gaswevs; roca erebs Soris axali kontaqtebi dalagdeba, es Cven
yvelas gagvamdidrebs.
amerikelebsa da rusebs Soris TaamSromlobis mzardi potenciali
arsebobs. Cven SegviZlia mivdioT iseT vaWrobas, romelic iqneba Tavisufali,
samarTliani da integrirbuli danarCen msofliosTan. Cven SegviZlia gavzardoT
investiciebi, rac Cvens qveynebSi axal samuSao adgilebs warmoqmnis. Cven aseve
SegviZlia viTanamSromloT energetikis iseT sferoebze, romlebic tradiciuli
energomatareblebis garda, rogoricaa navTobi da gazi, axal energo wyaroebs
Seicavs, romlebTac meti efeqturobis fonze klimaturi cvlilebebi naklebad
moyveba. es yvelaferi rusebs da amerikelebs erToblivad SeuZliaT. exla,
mTavrobebs SeuZliaT amgvari TanamSroblobis winwaweva, magram mas saboloo jamSi
kerZo individebi ganapirobeben, radgan nebismieri eris udidesi resursi 21
saukuneSi swored Tqven brZadebiT. es xalxia, gansakutrebiT axalgazrdebi. da
swored is qveyana iqneba waratebuli, romelic am resurs gamoiyenebs. es
warmateba im ekonomikis safuZvelze dgas, romelic samarTlebriv safuZvelze
imarTeba. rogorc prezidentma medvedevma sworad aRniSna, srulqmnili da efeqturi
samarTlebrivi sistema myari ekonomikuri ganviTarebis winapirobaa. msoflios
nebismier kuTxeSi adamianebs unda qondeT saSuleba aken biznesi an iswavlon
qrTamis gadaxdis gareSe. iqnebian isini amerikaSi, ruseTSi, afrikasa Tu laTinur
amerikaSi, isini ideas arc amerikuls da arc rusuls miakuTvneben da swored
amgvarad miaRweven - adamianebi da qveynebi - sawadel warmatebebs.
es me meoTxe sakiTxamde gamiyvans, romelic msurs TqvenTan erTad
ganvixilo. amerikis daintereseba demokratiul mTavrobebSi, romlebic TavianTi
moqalaqeebis uflebebis dacvas axerxeben. amerika aranairad ar gaxlavT
srulyofili yveyana. magram Cveni valdebuleba zogierTi zogadsakacobrio
Rirebulebebis mimarT saSualebas gvaZlevs Cveni xarvezebi gamovakeToT,
gavaumjobesoT da droTa ganmavlobaSi gavaZlieroT. sityvisa da Sekrebebis
Tavisuflebam qalebisaTvis, umciresobebisaTvis da muSebisaTvis uzrunvelyo am
adamianebis uflebaTa Tanasworobis dacva iq, sadac maT es ekrZalebodaT. saerTo
samarTlis wesi da samarTlis Tanasworad administrirebis SesaZleblobam daZlia
monopoliebi, daamiwa politikuri manqanebi, romlebic korupcias miecnen da
wertili dausves Zalauflebis borotad gamoyenebis SesaZleblobebs. damoukidebelma
mediam gamoavlina korufciis SemTxvevebi biznesisa Tu mTavrobis yvela doneze,
xolo konkurentunarianma arCevnebma mogvca saSualeba Tavad gvemarTa (politikuri)
kursi da politikuri liderebi angariSvaldebulni gagvexada. Cvens demokratias rom
es progresi ar moeswavebina, me rogorc afrikuli warmomavlobis adamians, ar
meqneboda saSualea momemarTa TqvenTvis amerikeli moqalaqis saxiT, da miTumetes
rogorc prezidents, radgan dasawyisSi me da Cemi garegnobis mqone adamianebs
aranairi uflebebi ar gaaCndaT. magram swored aRniSnuli procesebis wyalobiT me
dRes Tqvens winaSe amerikis SeerTebuli Statebis prezidentis saxiT warvsdeqi.
amgvarad, am Rirebulebebs amerika mTels msoflioSi icavs, radgan
isini moralze dganan da rac mTavaria qmediTni arian. istoriis magaliTebidan
vxedavT, rom is mTavrobebi, romlebic sakuTar xalxze zrunavdnen, gadarCnen da
warmatebiT agrZeleben cxovrebas, xolo mTavrobebi, romlebic mxolod sakuTari
Zalauflebis SenarCunebiT iyvnen dakavebulni - piriqiT, ver gadarCnen,
mTavrobebi, romlebic sakuTari erebis nebas gamoxataven, gacilebiT naklebad eqcevian
arSemdgari saxelmwifoebis statusSi, gacilebiT naklebad ateroreben sakuTar
moqalaqeebs da awarmoeben omebs. mTavrobebi, romlebic aRiareben samarTlis
uzenaesobas, gamoirCevian gamWvervalobiT da nebas rTaven damoukidebeli
insttutebis Camoyalibebas, saimedo biznes partniorebs warmoadgenen. Cven
istoriaSi, amerikis yvelaze saimedo partniorebad demokratiuli mTavrobebi
rCebodnen, maT Soris isinic, visac Cven adre veomebodit evropasa da aziaSi -
erebi, romlebic dRes usafrTxoebasa da keTildreobaSi imyofebian.
axla ki neba momeciT ganvmarto: amerike ar d aver eZieba Tavs
moaxvios romelime qveyanas esa Tu is marTvelobis wesi, arc Cveni gadasawyvetia
Tu romeli partia Tu individebi gaxdebian qveynis liderebi. da Cven yovelTvis ar
gagvikeTebia is rac am frontze unda gagvekeTebina. dRes am Sexvedrazec ki,
amerika mxars uWers hondurasSi demokratiuli gziT arCeul prezidents, miuxedavad
imisa, rom igi Cvens politikas mkacrad ewinaaRmdegeba. amas imitom ar
vacxadebT, rom mas ramenairad veTanxmebiT, aramed imitom rom vemxrobiT
zogadsakacobrio princips imasTan dakavSirebiT, rom xalxi Tavad unda irCevdes
sakuTar liderebs miuxedavad imisa, veTanxmebiT Cven maT Tu ara. amas ki bolo
punqtamde gavyavar, roelic aseve msurs TqvenTan ganvixilo, rac
warmoadgens amerikis interess saerTaSoriso sistemis farglebSi iseTi
TanamSromlobis mimarT, romelic pativs scems erebis suverenitets.
saxelmwifo suvereniteti saerTaSoriso samarTlis qvakutxeds unda
warmoadgendes. iseve rogorc nebismier liders unda gaaCndes ufleba Tavad airCios
sakuTari lideri, saxelmwofoebs unda gaaCndeT sakuTari sazRvrebis usafrTxoebis
mimarT, iseve rogorc sagareo politikis warmmarTvis sakiTxSi. es moqmedebs
ruseTisaTvis iseve, rogorc merikis Serebuli Statebisatvis. nebismieri sistema,
romelic am uflebas daTmobs, anarqiisaTvis aris ganwiruli. amitomac es principi
Cven yvela erze unda ganvavrcoT, da es exeba iseT erebs, rogoricaa ukraina da
saqarTvelo. amerika arasodes moaxvevs Tavs usafrTxoebis normebs meore qveyanas.
imisaTvis rom nebismieri qveyana, imisaTvis rom gaxdes iseTive aliansis wevri,
rogoricaa nato, sakuTari Tanamoqalaqeebis arCevaniT unda xelmZRvanelobdes,
Caataros reformebi da Seitanos wvlili aliansis erTobliv misiebSi. da neba
momeciT gangimartoT: nato eZieba ruseTTan TanamSromlobas da ara konfrontacias.
da ufro farTod rom vTqvaT, Cven unda veZiebdeT TanamSromlobisa da pativiscemis
gamyarebas msoflios yvela erTTan Tu qveyabasTan. rogorc SeerTebuli Statebis
prezidenti, me TavdauRalavad viRvaweb amerikis usafrTxoebisa da misi
interesebis warmatebisaTvis. amasTan, verc erTi calkeuli eri ver itvirTavs 21
saukunis gamoZaxilebs da ver moaxvevs msoflios Tavis pirobebs. dRes es amrikas
esmis, iseve rogorc ruseTs. amitomac amerika eZieba iseT saerTaSoriso sistemas,
romelis erebs saSualebas aniWebs sakuTari interesebi mSvidobianad gaataron,
gansakuTrebiT maSin, roca isini erTmaneTisaan gansxvavdeba; sistemas, sadac
daculi iqneba adamianis uflebebi da am uflebebis darRvevis mcdelobebi
winaaRmdegobas waawydeba; sistemas, sadac Cven yvelani Tanabari standartebis
qveS verTiandebiT, rasac sxva erebs vTavazobT da uflebebi da pasuxismgeblobani
Tanabrad TiToeulze nawildeba.
iyo dro, roca ruzvelts, CerCils da stalins msoflio gadaketeba erTi
Sexvedris dros SeeZloT. is dReebi sasrulda. dRes msoflio gacilebiT ufro rTulia.
miliardobiT adamianma sakuTari xma ukve ipova da planetis TiToeul kuTxeSi
sakuTari bednierebisaken da TviTgamorkvevisaken miiswrafvis. bolo ori aTwleulis
manZilze Cven gavxdiT mowmeni mzardi bazrebisa, dovlaTis gavrcelebis da
aRmaSenebeli, da ara damangreveli teqnologiebis gavrcelebisa. warsuli siZulvili
istorias Cabarda, iluziebi adamianebs Soris gansxvavebulobis garSemo jer
gaifurCqna da Semdeg gaWkna; Cven adamianis beds sul ufor iseT pirobebSi
vxedavT, sadac adamianebs Tavad SeuZliaT sakuTari cxovebis gzis gansazRvra.
dRes unda davinaxoT, rom gardamavlobis periodi, romelsac Tqven gadixarT, axal
eraSi miiwevs, sadac erebi mSvidobiT Tanacxovroben, xolo adamianebi Rirsebis,
usafrTxoebisa da sakuTari SvilebisaTvis ukeTesi momavlisaTvis iRwvian. swored
es aris amerikis interesi, da me mjera rom ruseTisac igivea. vici rom es Soreul
miznad moCans, cvlilebebi xom rTuli gansaxorcielebelia. 1993 wels axali
ekonomikuri skolis erT erT studentis sityvebiT, namdvili msoflio iseTi ar aris,
rogorc es qaRaldze Cans. magram ifiqreT cvlilebebze, romlebic drosTan erTad
gaiSala. asi wlis win ruseTs cari marTavda, evropaSi imperiebi mZlavrobdnen,
roca me davibade, amerikis zogierT nawilSi segregaciis kanoni jer kidev
SemorCenili iyo, da mamaCemis kenia jer kidev kolonias warmoadgenda. roca Tqven
daibadeT, aseTi tipis skola warmoudgeneli ram iyo, xolo internet mxolod mcire
priviligirebulTa fufunebas warmoadgenda.
Tqven unda gadawyvitoT Tu ra iqneba xval. Tqven unda gadawyvitoT
Tu sad wagviyvanen cvlilebebi, radgan momavali ar ekuTvniT maT, vinc brZolis
velze Tavs uyris armiebs an naRmavs miwas; momavali ekuTvnis axalgazrda,
ganaTlebul adamianebs, romelTac gaaCniaT warmosazvis undari, raTa Seqmnan.
swored es aris Zala ocda meerTe saukuneSi. da Tu SevajamebT yvelafers, rac
dedamiwaze bolo ori saukunis manZilze gakeTda, warmoidgineT ramdeni ramis
gakeTebas SeZlebT momaval wlebSi.
TiToeuli qveyana ganapirobebs sakuTar gzas. ruseTma Tavisi gza
istoriaSi gaWra, iseve rogorc Zlierma mdinarem kanionSi, datova ra waruSleli
kvali kacobriobaze Tavisi msvlelobis dros, da roca ambavs win gaitanT, CaxedeT
momavals, romelmac SeiZleba dagvnaTos, Tu Cven zurgs SevaqcevT warsulis
winaRobebs da dromoWmul crurwmenebs; CaxedeT momavals, romelic iqmneba Cveni
saerTo miswrafeebis safuZvelze. erTad Cven SegviZlia avasenot iseTi msoflio,
romelSiac adamianebi usafrTxod icxovrben, keTildReoba ganevrcoba da Cveni
xelisufleba progress moemsaxureba. es yvelaferi Tqvens xelSia. gisurvebT
warmatebas. didi madloba. (aplodismentebi).
adgilobrivi droiT 12:43




